Artık hayatın anlamını, anlamıştım (!) . Kendi kendime böbürleniyordum kibirli kibirli. Ama yine zavallı bir "insan" olduğumu anladım. "Umarım en azından idare ediyorsundur." diye hal hatır sorduktan sonra, ifadeye aklım takıldı. Sanki mutsuz ve mağlup olabileceğini düşünüyor, belki de umuyormuşum gibi anlaşılabileceğinden pişmanlık duydum. Kelimelerimi daha dikkatli seçmediğim veya seçemediğim için. Halbuki endişe beyhude. Ne kadar uğraşırsan uğraş kast ettiğin gibi anlaşılamazsın. İnsan becerisinin doruk noktasında bir isabetlilikle seçilen kelimelerle oluşturulacak ifadeler bile, hedeflenen izlenimi yaratma veya hakikati yansıtma konusunda çaresiz olacaktır. İzlenimin tabiatından ötürüdür bu.
İzlenim, izlenime konu olan hakikatten daha fazlasıyla ilgilidir. Bir kere, hakikatle izlenim arasında biçim ve algı bariyeri var. Hakikati basitçe içerik ve biçimin bütünü olarak tanımlayabilirim. Hakikat hakkındaki izlenimin oluşmasında içeriğin hiçbir etkisi yok. Biçim ile sadece görsel olarak algılananı değil, uyarılabilecek tüm algıları uyaran uyarıcıların bütününü kastediyorum.
İzlenim; biçimin tamamını algılamaktan doğal olarak aciz bir bilincin, kendi geçmişi, becerisi, önyargıları ve hatta ruh halinden etkilenmesiyle oluşuyor. Bu göz önüne alındığında, kendini olduğu gibi ifade etme çabası umutsuz. Aynı zamanda tersi de umutsuz, yani hakikati olduğu gibi algılama ve doğru bir izlenim edinme çabası. Hakikati arayan bilincin umutsuzca kaosta savrulduğu sonucuna varıyorum buradan. Her ne kadar umutsuzluk gibi olumsuz bir ifadeyle tanımlasam da, bu çıkarım, bilinci bu çerçevedeki başarısızlıkların sorumluluğundan muaf tutup, özgürleştiriyor.
Bu düşünceler, ve üslup da okuyucuda olumlu veya olumsuz, mutlaka bir izlenim uyandırıyordur, ama her ne izlenim uyandırıyorsa yanlış veya en azından eksik. Peşinen, hakikati sadece metin yoluyla algılamanın, yetersiz veri nedeniyle çok isabetli olmayan bir izlenim uyandıracağını kabul etmek gerekir. Diğer yandan hakikat ve izlenim ile ilgili bu çıkarımım da hakikatin ancak kendi bilincim tarafından algılanabilecek biçimlerine hakim. Bu yüzden edindiğim izlenime dayanan bu çıkarımlarım doğru olmayabilir; ama doğru da olabilir. "Hiçbir şey göründüğü gibi değildir." ama sanıldığı gibi olabilir. Pöh.
